Saturday, April 11, 2009

BBA Vs MusYaraKah MuNTanaQisaH

Saturday, April 11, 2009

Perbezaan Pinjaman (Loan) Dengan Pembiayaan (Financing)

Pinjaman atau loan adalah perkataan yang popular dalam sistem kewangan konvensional. Bank konvensional tidak membezakan di antara wang yang diberi kepada pelanggan dengan tujuan pinjaman peribadi dan wang yang dikeluarkan sebagai pembiayaan projek perniagaan tertentu. Islam membezakan di antara pinjaman (loan) dengan pembiayaan (financing).

Pinjaman hanya dikhususkan kepada pinjaman hangus (destructive loan) dan diberi dengan tujuan membantu bagi mengembali kedudukan seseorang kepada status quo yang asal seperti pinjaman bagi membantu akibat bencana banjir atau bencana alam yang lain. Ia diberi secara sukarela dengan penuh ehsan dan akan dibayar kembali tanpa ada lebihan.

Walau bagaimanapun bagi pihak yang meminjam digalakkan memberi lebih mengikut keikhlasan dan kemampuannya (tanpa wajib). Lebihan itu disebut sebagai Hassan (baik). Justeru, pinjaman ini dikenali sebagai pinjaman baik (Qardhul Hassan), manakala selain daripada pinjaman tersebut dikenali sebagai pembiayaan (financing) yang bersifat perniagaan yang mengandungi keuntungan/kerugian dan risiko perniagaan.

Ia boleh berlaku dalam bentuk Murabahah (Cost-plus Sale), Bai’ (jual beli biasa – sale), Bai’ Salam (Advanced Payment Sale), Bai’ Istisna’ (Manufactured Sale), Ijarah (leasing), BBA atau Bai Bithaman Ajil (Bai’ with deferred payment) yang banyak digunakan oleh bank dan koperasi. Bai al-Innah, Bai’ at Tawaruq dan lain-lain kontrak perkongsian seperti Musyarakah Mutanaqisah dan Mudharabah


APA ITU BAI BITHAMAN AJIL (BBA)

Al-Bai' bi Thaman Ajil iaitu jual dengan pembayaran balik secara tangguh. Pihak penjual biasanya memperoleh keuntungan melalui harga tangguh berkenaan (modal campur keuntungan).

Sebagai contoh, pihak bank membeli barang daripada pembekal dengan harga modal secara tunai. Selepas itu, bank menjual kepada pihak pengguna dengan harga tangguh tertentu (modal + untung) untuk satu tempoh masa tertentu contohnya enam bulan.

Perbankan Islam di seluruh dunia menerima konsep ini. Kebanyakan ulama menerima konsep BBA dan murabahah termasuk ulama di Asia Barat. Kontrak ini adalah kontrak antara tiga pihak iaitu pembekal, bank dan pengguna akhir.

Walaupun begitu, BBA yang diamalkan di Malaysia bercampur dengan unsur lain menyebabkannya dipertikai perbankan Islam di Asia Barat. Antara unsur dimaksudkan ialah unsur bai' al-'inah dan menjual sesuatu yang belum wujud (bai' al-ma'dum).

Pembiayaan peribadi


Kontrak ini terjadi apabila seseorang (contohnya si B) yang inginkan wang tunai mengunjungi sebuah perbankan Islam. Bank A menjual sebahagian asetnya kepada pelanggan B dengan harga RM10,000 secara tangguh atau hutang untuk tempoh lapan tahun contohnya.

Selepas itu, Bank A akan membeli semula aset berkenaan dengan harga RM6,000 secara tunai. Dengan itu, pelanggan B perlu membayar lebihan RM4,000 dalam tempoh itu.

Sebenarnya kontrak di atas mengandungi dua kontrak. Pertama, Bank A menjual aset kepada pelanggan B. Kedua, pelanggan B menjual balik aset itu kepada bank A. Tujuan pelanggan B ialah mendapatkan wang tunai dan bukannya aset bank. Inilah konsep yang dipakai untuk pembiayaan peribadi.

Pembiayaan rumah sedang dibina

Perkara lain yang dipertikaikan ialah konsep BBA dalam pembiayaan perumahan yang sedang dalam pembinaan. Kebanyakan konsep dilaksana ialah pihak bank membeli hak ke atas rumah sedang dibina daripada pihak pemaju.

Selepas itu bank menjadikan rumah yang sedang dibina sebagai satu sekuriti yang kemudian diiktiraf sebagai aset terasing bernilai dan kemudian dijual kepada pelanggan dengan harga tangguh (modal + untung) menggunakan konsep BBA tanpa menghiraukan rumah itu terbengkalai atau lambat pembinaannya. Segala risiko pembinaan dipikul sepenuhnya oleh pelanggan.

Konsep ini menimbulkan kontroversi besar di kalangan ulama Islam. Pertama, adakah sekuriti itu haq maliy yang terasing daripada aset sebenar? Haq maliy di dalam Islam sebenarnya terikat secara terus dengan aset yang wujud.

Dalam kes di atas, aset sebenarnya belum wujud (masih dalam pembinaan). Atas dasar itu, kebanyakan ulama khususnya di Asia Barat berpegang bahawa haq maliy pada rumah berkenaan berbentuk al-dayn (hutang).

Berdiri di atas pandangan boleh menjual dayn mustaqir (hutang yang diyakini boleh bayar), bank tidak boleh menjual hutang dengan harga lebih tinggi atau lebih rendah. Sebarang perubahan pada harga membawa kepada mengambil riba.


Pembiayaan rumah siap


Tiada bukti diiktiraf perundangan Malaysia yang menunjukkan bank membeli rumah siap sebelum menjualnya kepada pelanggan. Kebanyakan bank hanya menyediakan dokumen menunjukkan pemilikan mereka terhadap rumah itu.

Kes mahkamah yang lampau membuktikan bagaimana mahkamah di Malaysia tidak melihat adanya transaksi pindah milik rumah daripada kontraktor kepada bank. Hasilnya, segala transaksi bank dilihat sebagai memberikan pinjaman wang kepada pelanggan dengan kadar bunga tertentu.

Ada bank yang mula melakukan anjakan dengan menawarkan produk berbentuk perkongsian risiko berpandukan konsep “al-ghunm bi al-ghurm” iaitu perolehan melalui risiko.


APA ITU MUSYARAKAH MUNTANAQISAH

Musharakah atau shirkah boleh ditakrifkan sebagai dalam bentuk perkongsian mana dua atau lebih ramai orang menggabungkan sama ada modal atau buruh mereka bersama-sama, berkongsi keuntungan-keuntungan, seronok serupa hak-hak dan liabiliti-liabiliti.

Mengikut konsep ini, sesebuah bank Islam dan pelanggan akan berkongsi membina rumah. Rumah itu disewakan dan keuntungan daripada sewa dibahagikan antara bank dan pelanggan bergantung kepada jumlah modal masing-masing. Pada masa sama, pelanggan boleh membeli bahagian bank sedikit demi sedikit untuk membolehkan mereka menguasai keseluruhan rumah itu.

Pembiayaan berdasarkan kontrak Musyarakah Mutanaqisah dibentuk dengan kontrak syirkah sebagai kontrak utama dan disokong oleh beberapa kontrak lain iaitu ijarah,jual beli dan wa‘d. Majlis Penasihat Syariah Bank Negara Malaysia pada mesyuarat ke 56 pada Februari 2006 telah memutuskan bahawa produk pembiayaan berdasarkan kontrak musyarakah mutanaqisah diharuskan. Dalam melaksanakan kontrak musyarakah mutanaqisah, harus bagi pihak yang berkontrak:

i- menggabungkan dua kontrak musyarakah dan ijarah dalam satu dokumentasi perjanjian, selagi kedua-dua kontrak dimeterai secara berasingan dan jelas tidak bercampur aduk antara satu sama lain;

ii- mengenakan gadaian atas bahagian yang dimiliki oleh pelanggan kerana hak milik benefisial ialah sesuatu yang diiktiraf oleh Syariah.(Resolusi Syariah dalam Kewangan Islam, BNM, hal.22)


SEJARAH MUSYARAKAH


Kedatangan Rasullullah (s.a.w) menyaksikan amalan musharakah telah lazim atas aktiviti-aktiviti perdagangan dalam negeri Arab. Beliau bukan sahaja menandatangani ia, tetapi juga dirinya dilakukan berurusniaga atas dasar musharakah.

Hijrah yang kemudianya, muhajireen dan ansar telah diisytiharkan oleh Nabi menjadi bersaudara. Kemudiannya mereka disambungkan sebagai rakan, di dalam bentuk musharakah, muzara dan musaqat, di perdagangan dan perdagangan mereka. Keadaan transaksi, di borang-borang berbeza, adalah sama. Tatanama berbeza dalam Bahasa Arab merujuk kepada pelbagai aktiviti-aktiviti seperti muzara dalam pertanian, musaqat dalam perkebunan dan musharakah dalam perdagangan. Musharakah modal dan buruh adalah dipanggil mudarabah. Empat borang ini adalah sangat membangun bahawa mereka menjadi institusi bebas dan pakar undang-undang peraturan terperinci terbina mengenai mereka. Terdapat suatu persetujuan pendapat di kalangan pakar undang-undang semua sekolah- berfikir (termasuk Hanfia, Maleki, Shafei, Hanbali dan Shia) yang musharakah adalah satu sah dan sah kontrak dalam Islam. Pakar undang-undang, bagaimanapun berlainan lebih bentuknya syarat-syarat dan butir-butir lain.




1 comments:

jeypha said...

nak tnye ckit lar...kalau pembiayaan peribadi menggunakan konsep tawaruq pula camne??...dan bagaimana cara pengiraannya???

 
Design by Pocket
This template is brought to you by : allblogtools.com Blogger Templates